Meksika, RNA temelli biyofungisit Oifirax'ı dünyada ilk onayladı

Meksika hükümeti, 12 Ağustos'ta Oifirax adlı ürünün ticari onayını duyurdu. Onay süreci dokuz ay sürdü ve ülkenin sağlık, tarım ve çevre otoriteleri sürece dahil oldu. Ürün, üzüm bağlarında yaygın bir hastalık olan küllemenin etkeni Erysiphe necator mantarına karşı geliştirildi.

Oifirax, RNA interferansı adı verilen bir mekanizmayla çalışıyor. Ürün, mantarın hayatta kalması için gerekli CYP51 genini susturuyor; bu gen ergosterol üretiminde görevli. Ergosterol üretimi engellenince mantarın hücre zarları parçalanıyor ve organizma büyümesini sürdüremeyip ölüyor.

GreenLight, RNA interferansı temelli ürünlerde yeni değil. Şirket 2023'te Colorado patates böceğini hedefleyen Calantha adlı böcek ilacını piyasaya sürmüştü; bu üründe de benzer bir mekanizma kullanılıyor, böceğin genlerinden birini kodlayan mesajcı RNA'yı hedef alıyor.

GreenLight CEO'su Andrey Zarur, basın toplantısında Oifirax'ın monark kelebekleri, bal arıları ve solucanlara zarar vermeden E. necator'u etkisiz hale getirdiğini söyledi. Şirket, ürünün diğer toprak organizmalarını ve omurgalıları etkilemediğini gösteren bir biyoinformatik analiz sunduğunu belirtti; Meksika'nın düzenleyici kurumu güvenliği doğrulamak için titiz çalışmalarını sürdürecek.

GreenLight, aynı basın toplantısında Oifirax'ı kitlesel üretmek için Meksiko City'de bir tesise 50 milyon dolar ile 100 milyon dolar arasında yatırım yapmayı planladığını açıkladı. Ulusal Özerk Meksika Üniversitesi'nden (UNAM) agronomist Mario Serrano, kararın kendisi için sürpriz olduğunu ve bilimsel ve ekonomik açıdan Meksika için olumlu olduğunu söyledi. UNAM'dan genetikçi Damien Formey ise CYP51 geninin mantarlar arasında yaygın korunmuş olsa da hedeflenen mRNA dizilerinin muhtemelen E. necator'a özgü olduğunu belirtti; ancak diğer türleri etkilemeyeceğinden yüzde yüz emin olunamayacağını, bu olasılığın düşük ama sıfır olmadığını söyledi.